Schoonste strand van Nederland dankt succes aan samenwerking en spiegelgedrag
In 2025 werd het strand van Vlieland uitgeroepen tot het Schoonste Strand van Nederland. Met rapportcijfer 9,7 liet de gemeente zien dat het mogelijk is bijna perfect schone stranden te realiseren. Dat kan alleen maar als iedere schakel in de keten zich bewust is van zijn rol. Ondernemer Diede Westers is samen met haar man Leon eigenaar van ’t Badhuys dat in 2017 nog werd uitgeroepen tot beste paviljoen van Nederland. Burgemeester Michiel Schrier is sinds 2021 burgemeester van het Waddeneiland. Zij vertellen hoe zij proberen altijd de volgende stap te zetten. “Jutten zit Vlieland in het DNA”
Het Schoonste Strand van Nederland word je alleen als je goed samenwerkt. Hoe ontstaat die mentaliteit op Vlieland?
Ondernemer Diede Westers: “Iedere horecaondernemer wil dat de omgeving schoon en netjes is. Dan kijk je ook verder dan alleen je eigen terrasje. Bovendien ondernemen we midden in de natuur hier op Vlieland en ik voel daar een bijzondere verantwoordelijkheid voor. Wij proberen onze bezoekers daarin mee te nemen door jutzakjes op te hangen. Biologisch afbreekbare zakjes waar je afval op het strand in mee kunt nemen en weg kunt gooien. ‘t Badhuys heeft daarnaast een speciale medewerker in dienst die iedere dag begint het strand schoon te maken zodat we perfect aan de dag kunnen beginnen. Voor ons hoort het echt bij de bedrijfsvoering.”
Burgemeester Michiel Schrier: “Jutten, en dus opruimen, zit eilanders in het DNA. Veel hekjes en schuurtjes zijn hier getimmerd van ‘afval’. Prima hout dat op het strand is aangespoeld. Als je hier woont en leeft, wil je gewoon dat het schoon is en draag je daar vanzelf aan bij. Als ik met mijn dochters over het strand loop, hebben we altijd een tasje mee. Alles wat we tegenkomen ruimen we meteen even op. Dat wordt na een tijdje logisch en het voelt raar om iets te laten liggen. Dat werkt aanstekelijk, want ik zie ontzettend veel bezoekers die dat ook doen.”
Ondernemers en gemeenten werken niet vanzelfsprekend samen omdat er wel eens tegengestelde belangen zijn. Hoe gaan jullie daar mee om?
DW: “Ik denk dat die samenwerking in je karakter moet zitten. Ik was de afgelopen zeven jaar bestuurslid bij de ondernemersvereniging. Dat maak de lijntjes naar de gemeente kort. De gemeente deed op haar beurt haar best om onze besluiten heel goed uit te leggen. Niet alleen een brief sturen, ook even de telefoon pakken om persoonlijk toe te lichten en vervolgvragen te beantwoorden. Het hoort bij het ondernemersrisico dat dingen soms niet kunnen. Een goed gesprek maakt het makkelijker om dat te accepteren. Doordat we zo in elkaar investeren hebben we een goede vibe. Dat maakt het ook makkelijker afspraken te maken over wie welke taak oppakt wat het schoonhouden betreft en hoe we slim aan preventie kunnen werken. In samenwerking met de gemeente plaatsen wij bijvoorbeeld jaarlijks een zonnebrandpaal met verantwoorde crème die de natuur niet aantast. Dat voorkomt dat mensen plastic meenemen naar het eiland en dat hoeven we dan ook niet op te ruimen en te verwerken.”
MS: “Wat het makkelijker maakt: Vlieland heeft een mono-economie waardoor we ons allemaal in willen spannen om dit het mooiste en schoonste stuk strand en natuur van Nederland te maken. Bewonersbelangen, ondernemersbelangen en natuurbelangen komen allemaal perfect samen op het gebied van schoonheid, dus we trekken allemaal aan dezelfde kant van het touw. In de gemeenteraad is dit ook absoluut geen politiek issue: we willen allemaal investeren in een schone omgeving en een duurzame toekomst. Daarom is er, ook nu we een 9,7 kregen voor de schoonheid, de wil om nog hoger te mikken.”
Communiceren jullie veel over schoonheid om meer bewustzijn te creëren?
MS: “We bieden bij de huisjes die via de VVV worden gehuurd nadrukkelijk peukenpockets aan waar bezoekers hun peuken in kunnen meenemen. Daarnaast kweekt het bewustzijn dat we een bordje hebben opgehangen dat we het schoonste strand van Nederland zijn. Voor de komende periode willen we bij alle putten in het dorp een tegel plaatsen met de tekst ‘de zee begint hier’ om mensen er scherp op te maken dat alles wat in die putjes spoelt uiteindelijk in zee eindigt. We leggen het er niet te dik bovenop, maar het is zeker aanwezig.”
DW: “Naast de jutzakjes vertellen we op de menukaart over het schoonste strand en dat we hopen dat onze bezoekers daar aan bij willen dragen. Ons terras is al rookvrij, maar we zorgen voor mensen die toch willen roken voor speciale plekken op het strand waar ze ook hun peuken kwijt kunnen. In samenwerking met de gemeente plaatsen we daarnaast extra vuilnisbakken op het strand in juli en augustus en dat geeft ook meer zichtbaarheid. We communiceren er wel over, maar nooit met opgeheven vingertje. Het is een positieve boodschap.”
Gemeente, bewoners, ondernemers en bezoekers dragen hun steentje bij. Welke partijen zijn nog meer belangrijk om het strand schoon te houden?
DW: De stichting Vlieland Plastic Vrij is een initiatief van bewoners om het gebruik van plastic zoveel mogelijk terug te dringen. Dat helpt enorm. Daarnaast wordt in de zomermaanden iedere ochtend het hele strand schoongemaakt met een speciale machine die ook het afval dat onder het zand terechtgekomen is meeneemt. Voor ons stuk strand betalen wij daar graag aan mee. We vinden het ontzettend belangrijk dat het hier netjes is en er geen afval in zee komt en zien in dat dit absoluut in ons belang is als ondernemers en als eilanders.”
MS: “Partijen als Staatsbosbeheer die de onbeheerde stranden onderhouden en vrijwilligersinitiatieven zoals de verschillende beach cleanups zijn erg belangrijk. Die cleanups zijn geweldige dagen waar veel mensen op afkomen, zeker ook veel bezoekers van Vlieland. Ik probeer dan ook altijd even mijn gezicht te laten zien om onze waardering uit te spreken tegenover de vrijwilligers. Bovendien zijn het ontzettend leuke dagen, dus dat is een voorrecht om te mogen doen.”
DW: “Als Staatsbosbeheer hier het strand schoonmaakt kunnen ze hier altijd aanschuiven voor een gratis lunch en koffie of thee. Dat is ook een mooie manier om iets extra te kunnen doen voor elkaar. Zo is het geen opgave, maar iets heel positiefs.”
Wat is wat jullie betreft het geheim van Vlieland?
DW: “Dat is eigenlijk de viertrapsraket van bewoners, bezoekers, gemeente en ondernemers. We doen het met elkaar en de motivatie zit heel diep. Het bijzondere is dat veel bezoekers die naar Vlieland komen echt fan van het eiland worden. Het publiek dat hier komt kiest bewust voor een eiland waar je je auto niet mee naartoe mag nemen en waar de natuur overal is. Ze doen echt een stapje terug uit hun dagelijks leven en onthaasten. Dan kijken ze misschien ook iets puurder naar hun omgeving. En we spiegelen gedrag. Dat werkt hier perfect, want in onze schone omgeving zul je het zelf ook schoon willen houden. Als je midden in de stad op een druk plein staat en de zoveelste om je heen gooit een papiertje op de grond denk je misschien: ‘Dat was niet van mij, dus ik pak het ook niet op.’ Wie weet voel je zelfs wel een lagere drempel om er zelf iets bij te gooien. Dat is op Vlieland ondenkbaar.”
MS: “Ik realiseer me dat het op Vlieland makkelijker is om het strand schoon te houden dan op een drukke plek als Scheveningen, dus de vergelijkingen zijn altijd lastig. Ik denk wel dat het ons enorm helpt dat onze bezoekers zich in alles in de natuur voelen tijdens het recreëren. Dat zou misschien op andere plekken ook kunnen werken, iets meer neerzetten dat een stranddag een dag in de natuur betekent en dat we daar samen voor moeten zorgen. Maar nogmaals: het is hier makkelijker praten dan op een plek waar op een mooie dag tienduizenden mensen passeren. En ook daar boeken veel stranden prachtige resultaten.”
Into the Great Wide Open
Festivalorganisatie wil meer teruggeven dan gebruiken op Vlieland
Burgemeester Michiel Schrier is gelukkig met de organisatie van ITGWO midden in de natuur van Vlieland.
“Het is een heel vooruitstrevend festival met de ambitie om tot de duurzaamste festivals ter wereld te behoren. Ze denken heel diep na over de energievoorziening, stikstofuitstoot in de natuur en afvalbeheer. Dat is indrukwekkend om te zien: aan het einde van een meerdaags festival voor duizenden mensen krijgen zij het voor elkaar maar een paar containertjes afval te hoeven afvoeren. Alles wordt ingezet op circulariteit en ze willen het eiland een beetje mooier achterlaten dan ze het hebben aangetroffen. Dat bewijzen ze bijvoorbeeld door bij te dragen aan de Waterroute op het eiland waarop bezoekers kunnen leren hoe bijzonder het is dat er een zoetwaterbel onder het eiland zit die ons drinkwater verzorgt. We hebben geen waterleiding van de wal en zijn van ons eigen duinwater afhankelijk, dus de Waterroute is een belangrijk initiatief. Het enige punt waar we nog samen aan moeten werken is de peuken die in de natuur terecht komen als bezoekers van de ene locatie naar de andere wandelen en dan een sigaret roken. Niet alleen vanwege het afval een probleem, ook het brandgevaar speelt hierin mee. ITGWO biedt nu plekken waar bezoekers veilig kunnen roken en hun afval kwijt kunnen, maar toch blijven bezoekers af en toe ergens een sigaret opsteken in de natuur waar dat niet de bedoeling is. De peuken zijn eigenlijk het laatste hardnekkige probleem waar we op Vlieland mee te maken hebben.”
Beau-Fort, uw partner voor strand en terras.
Onze parasols, windscherm en kussens zijn gekend op de Belgische en Nederlandse stranden. Met aandacht voor kwaliteit en comfort voor uw klanten, maken wij alles volgens uw specifieke wensen.
Een uniek aanbod, op één adres.
Wenst u graag meer info?
www.beau-fort.be
info@beau-fort.be
T +32 9 220 26 06
